TES nedir? 2026 Yeni Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi

Türkiye’de 2026 yılı itibarıyla hayata geçirilmesi planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), çalışanların emeklilik döneminde mevcut sosyal güvenlik gelirlerine ek bir kazanç elde etmesini amaçlayan yeni bir sosyal güvenlik modelidir. Bu sistemle birlikte çalışanlardan zorunlu yüzde 3 oranında kesinti yapılması, devlet katkısının sisteme dahil edilmesi ve uzun vadeli fon birikimi oluşturulması hedeflenmektedir. TES, bireysel tasarrufu artırmayı ve emeklilik döneminde gelir seviyesini korumayı amaçlayan yapısal bir düzenleme olarak öne çıkmaktadır.

TES; çalışanlar, işverenler ve insan kaynakları ekipleri açısından bordro süreçlerinden çalışan iletişimine, yazılım uyumluluğundan yasal takip sorumluluklarına kadar birçok alanda yeni bir dönemi beraberinde getirecektir. Özellikle net maaşa etkisi, bordroda yeni bir kesinti kalemi olarak yer alması ve cayma süreçlerinin yönetilmesi, İK ekipleri için önemli başlıklar arasında yer almaktadır. Bu yazıda TES nedir, nasıl işleyecek, bordroya etkisi ne olacak ve İK süreçleri nasıl etkilenecek soruları güncel bilgiler ışığında tüm yönleriyle ele alınmaktadır.

TES Nedir?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), mevcut sosyal güvenlik sistemine ek olarak çalışanların emeklilik döneminde ikinci bir gelir elde etmesini amaçlayan zorunlu bir birikim modelidir. Bu sistem, çalışanların aktif çalışma hayatı boyunca düzenli tasarruf yapmasını teşvik etmeyi ve emeklilikte gelir kaybını azaltmayı hedefler. TES, bireysel tercihlere bırakılan modellerden farklı olarak zorunlu katılım esasına dayanmaktadır.

Sistem, geçmişte uygulanan Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ve Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) deneyimlerinden elde edilen veriler doğrultusunda daha kapsayıcı ve uzun vadeli bir yapı olarak tasarlanmaktadır. Amaç, kısa sürede sistemden çıkışların önüne geçmek ve fon birikimini sürdürülebilir hâle getirmektir.

• TES, zorunlu katılıma dayalı tamamlayıcı bir emeklilik sistemidir.
• OKS ve BES sonrası geliştirilen yeni bir emeklilik modelidir.
• Çalışanlardan brüt ücret üzerinden yüzde 3 oranında kesinti yapılması öngörülmektedir.
• Devlet katkısı ile sistemde kalıcılığın teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.
• Fon yapısının uzun vadeli ve görece düşük riskli yatırımlara yönlendirilmesi planlanmaktadır.

TES’in kıdem tazminatı fonu ile ilişkisi ise henüz netleşmiş değildir. Mevcut resmi açıklamalarda bu iki yapının doğrudan birleştirildiğine dair kesin bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle TES, şu aşamada kıdem tazminatının yerine geçen bir sistem olarak değil, mevcut emeklilik yapısını tamamlayıcı bir model olarak değerlendirilmelidir.

Örnek Hesaplama: 30.000 TL Brüt Maaş ile TES Kesintisi

TES’in çalışan üzerindeki net etkisini daha iyi anlayabilmek için örnek bir bordro hesabı üzerinden ilerleyelim. Bu örnek, sistemin bordroya nasıl yansıyacağını ve çalışanın eline geçen net tutarı nasıl etkileyeceğini somut şekilde göstermeyi amaçlamaktadır.

Hesaplamada brüt maaşın 30.000 TL olduğu ve SGK matrahının da bu tutar üzerinden hesaplandığı varsayılmıştır. TES kapsamında çalışan payı, brüt ücretin yüzde 3’ü olarak uygulanmaktadır. Bu oran, çalışanın maaşından doğrudan kesilerek TES fonuna aktarılır.

Bu örnekte işverenin TES kapsamında ek bir katkı yapmadığı kabul edilmiştir. Dolayısıyla çalışan açısından bordroya yansıyan tek etki, 900 TL tutarındaki kesintidir. Bu kesinti, net maaşı doğrudan azaltır ve bordroda yasal bir kesinti kalemi olarak yer alır.

Devlet katkısı ise bordroda görünmez. Devlet tarafından sağlanan katkı, çalışanın adına açılan TES fonuna ayrıca yatırılır ve çalışanın net maaşına eklenmez. Bu nedenle çalışan, bordroda yalnızca yüzde 3’lük kesintiyi görürken, uzun vadeli birikimi fonlar üzerinden izleyebilir.

TES Ne Zaman Başlıyor?

Mevcut resmi açıklamalara göre Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin (TES) 2026 yılı içerisinde yürürlüğe girmesi planlanmaktadır. Ancak sistemin tüm çalışanları aynı anda kapsayıp kapsamayacağı veya belirli kriterlere göre kademeli bir geçiş modeli uygulanıp uygulanmayacağı henüz netleşmiş değildir. Bu nedenle uygulamanın başlangıç süreci, yayımlanacak yönetmeliklere bağlı olarak şekillenecektir.

Önceki otomatik katılım uygulamalarında olduğu gibi, TES’te de kademeli geçiş ihtimali güçlü bir seçenek olarak değerlendirilmektedir. Çalışan sayısına, sektörlere veya işyeri büyüklüklerine göre aşamalı bir geçiş yapılması, hem işverenler hem de bordro ve İK sistemleri açısından uyum sürecini kolaylaştırabilir.

• Planlanan yürürlük tarihi: 2026
• Kademeli geçiş yapılması ihtimali bulunmaktadır.
• Pilot uygulama ile test edilmesi olasılığı değerlendirilmektedir.

Pilot uygulama ihtimali, sistemin teknik ve operasyonel etkilerinin önceden ölçülmesi açısından önem taşır. Bordro yazılımlarının, kesinti kalemlerinin ve fon aktarım süreçlerinin sorunsuz işlemesi için bu tür bir geçiş süreci kritik olabilir.

TES’e ilişkin detaylar; cayma süreleri, devlet katkısının kapsamı ve işveren yükümlülükleri gibi başlıklarla birlikte, ilgili yönetmelik ve ikincil mevzuat yayımlandıkça netleşecektir. Bu nedenle işverenlerin ve İK ekiplerinin 2026 öncesinde yapılacak resmi duyuruları yakından takip etmesi önemlidir.

TES’ten Çıkılabilir mi?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), zorunlu katılıma dayalı bir yapı olarak planlanmakla birlikte, çalışanlara belirli bir süre içinde sistemden çıkma hakkı tanınması öngörülmektedir. Bu yönüyle TES’in, daha önce uygulanan otomatik katılım sistemine benzer bir cayma mekanizmasına sahip olması beklenmektedir.

Mevcut planlamalara göre, çalışanın TES’e dahil edilmesinden sonra ilk 2 ay içerisinde cayma hakkı bulunacaktır. Bu süre içinde cayma hakkını kullanan çalışanların, sistem kapsamında yapılan kesintilerinin kendilerine iade edilmesi gündeme gelebilir. Ancak bu iade sürecinin kapsamı ve yöntemi, yayımlanacak ikincil mevzuatla netlik kazanacaktır.

• İlk 2 ay içinde cayma hakkı tanınması planlanmaktadır.
• Cayma durumunda yapılan kesintilerin iadesi söz konusu olabilir.
• İlk cayma süresi sonrası çıkış koşulları mevzuata bağlıdır.
• Devlet katkısı, belirli süre ve koşullara bağlı olarak kazanılacaktır.

İlk cayma süresinin ardından sistemden çıkışın daha sınırlı olması ve belirli şartlara bağlanması beklenmektedir. Bu yaklaşımın temel amacı, kısa vadeli çıkışların önüne geçerek uzun vadeli birikimi teşvik etmektir. Bu nedenle erken çıkışlarda devlet katkısının tamamının alınamaması veya kısmen kaybedilmesi olasıdır.

TES’ten çıkış koşulları, çalışanın sistemde kalma süresi, birikim tutarı ve emekliliğe kalan süre gibi kriterlere göre şekillenebilir. Bu nedenle çalışanların TES’e katılım ve cayma kararlarını verirken uzun vadeli etkileri dikkate alması önemlidir.

İşten Ayrılan Çalışanlarda TES Ne Olacak?

İşten ayrılan çalışanlar açısından Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) kapsamındaki birikimlerin durumu en çok merak edilen konuların başında gelmektedir. Ücretli çalışma ilişkisinin sona ermesiyle birlikte çalışanın adına yapılan TES kesintileri de durur. Ancak bu durum, sistemde biriken tutarların kaybedileceği anlamına gelmez.

İşten ayrılan çalışanın TES kapsamında oluşan birikimleri, çalışanın adına açılmış olan fonlarda kalmaya devam eder. Çalışan yeni bir işyerinde ücretli çalışmaya başladığında, TES uygulaması yeni işveren üzerinden devam edebilir. Bu sayede çalışanın emeklilik birikimi farklı işyerleri arasında kesintiye uğramadan sürdürülebilir.

• Birikimler çalışanın adına fonlarda muhafaza edilir.
• Yeni bir işyerinde çalışmaya başlanması halinde sistem devam edebilir.
• İşsizlik dönemlerinde TES kesintisi yapılmaz.
• Fon getirileri, çalışma olmasa da birikim üzerinden devam edebilir.
• Kıdem tazminatı fonu ile olası bağlantılar ileride mevzuatla düzenlenebilir.

İşsizlik süresince çalışanın TES hesabına yeni bir katkı yapılmaz; ancak daha önce biriken tutarlar fonlarda değerlendirilmeye devam eder. Bu durum, uzun vadede birikimin korunmasına ve değerlenmesine katkı sağlar.

TES’in işten ayrılma sonrası yapısı, çalışanların sık iş değişikliği yaşadığı işgücü piyasasında emeklilik birikiminin dağılmasını önlemeyi amaçlamaktadır. Böylece çalışanlar, kariyerleri boyunca farklı işyerlerinde çalışsalar dahi tek bir emeklilik birikimi üzerinden ilerleyebilir.

TES ve OKS Arasındaki Farklar

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile daha önce uygulanan Otomatik Katılım Sistemi (OKS) benzer amaçlara sahip olsa da yapı, kapsam ve işleyiş açısından önemli farklılıklar içermektedir. TES, OKS’te yaşanan yüksek çıkış oranları ve kısa süreli sistemde kalma sorunları dikkate alınarak daha uzun vadeli ve kalıcı bir model olarak kurgulanmaktadır.

• Zorunlu kesinti oranı TES’te net şekilde tanımlanmıştır.
• Devlet katkısı koşulları TES’te daha uzun vadeye yayılmaktadır.
• Emeklilik yaşı ve sistemde kalma süreleri farklılık göstermektedir.
• TES, OKS’e kıyasla daha uzun vadeli bir birikim modelidir.
• Fon yapısı daha merkezi ve standartlara bağlı şekilde kurgulanmaktadır.
• Çıkış prosedürleri TES’te daha sınırlı ve koşulludur.

OKS’te çalışanlar kısa süre içinde sistemden çıkabilmiş, bu durum fon birikiminin sürdürülebilirliğini olumsuz etkilemiştir. TES’te ise cayma hakkı tanınmakla birlikte, sistemde kalmayı teşvik eden daha güçlü mekanizmalar öngörülmektedir. Bu yönüyle TES, bireysel emeklilikten ziyade tamamlayıcı bir sosyal güvenlik aracı olarak konumlanmaktadır.

Çalışan Açısından TES

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), çalışanlar açısından kısa vadede net maaşta bir azalma yaratırken, uzun vadede emeklilik döneminde ek bir gelir elde edilmesini hedefleyen bir yapıya sahiptir. Brüt ücret üzerinden yapılan yüzde 3’lük kesinti, çalışanların aylık harcanabilir gelirini azaltabilir; ancak sistemin temel amacı bu kaybı uzun vadeli birikim ve devlet katkısı ile dengelemektir.

• Net maaşta yüzde 3 oranında azalma
• Uzun vadeli tasarruf alışkanlığının teşvik edilmesi
• Devlet katkısı ile birikimin desteklenmesi
• Fon getirileri sayesinde birikimin değerlenmesi

TES, özellikle düzenli tasarruf yapma alışkanlığı olmayan çalışanlar için otomatik bir birikim mekanizması sunar. Bu yönüyle emeklilik döneminde gelir seviyesinin korunmasına katkı sağlayabilir. Ancak net maaşta yaşanan düşüş, bazı çalışanlar açısından kısa vadede olumsuz algılanabilir.

Özellikle geçim maliyetlerinin yüksek olduğu dönemlerde, zorunlu kesinti çalışanlarda psikolojik baskı ve memnuniyet düşüşü yaratabilir. Bu nedenle TES’in çalışanlara doğru şekilde anlatılması ve uzun vadeli faydalarının net biçimde aktarılması büyük önem taşımaktadır.

Bordroda TES Nasıl Görünecek?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) kapsamında yapılan kesintiler, bordroda yasal bir kesinti kalemi olarak ayrı ve açık şekilde gösterilecektir. Bu durum, hem çalışanların kesintiyi net biçimde görebilmesi hem de denetimlerde şeffaflık sağlanması açısından önemlidir.

• Brüt ücret üzerinden hesaplanan yüzde 3 çalışan payı
• Net maaşa doğrudan yansıyan kesinti tutarı
• SGK matrahı ile bağlantılı hesaplama
• BES ve diğer gönüllü kesintilerden ayrı bir kod ile gösterim

TES kesintisi, bordroda mevcut BES veya icra kesintileriyle karışmayacak şekilde ayrı bir satırda yer alacaktır. Bu ayrım, çalışanların hangi kesintinin hangi sistemden kaynaklandığını net biçimde ayırt edebilmesini sağlar.

Bordro yazılımlarının TES’e uyumlu hâle getirilmesi gerekecektir. Yeni kesinti kaleminin doğru hesaplanması, net maaşın hatasız oluşması ve bankaya gönderilen ödeme tutarlarının doğru belirlenmesi açısından bu güncellemeler kritik öneme sahiptir. Özellikle bordro–PDKS entegrasyonu olan yapılarda, fiili çalışma verileriyle uyumlu hesaplama yapılması bordro doğruluğunu doğrudan etkiler.

İşveren Açısından TES

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), mevcut planlamaya göre işverenler açısından doğrudan ek bir prim veya katkı maliyeti yaratmamaktadır. Bu yönüyle sistem, işveren bütçesi üzerinde ilave bir finansal yük oluşturmamayı hedeflemektedir. Ancak TES’in hayata geçmesiyle birlikte işverenlerin operasyonel sorumluluklarında artış yaşanması kaçınılmazdır.

• Bordro süreçlerinin TES kesintisine uygun şekilde güncellenmesi
• İnsan kaynakları ekipleri için artan iletişim ve bilgilendirme ihtiyacı
• Çalışanlardan gelen soruların ve taleplerin yönetilmesi

TES kesintilerinin doğru hesaplanması ve zamanında ilgili fonlara aktarılması, işverenin sorumlulukları arasında yer alacaktır. Bu nedenle bordro ve muhasebe süreçlerinde hata payının minimuma indirilmesi büyük önem taşır.

Nakit akışı açısından bakıldığında, işverenin ek bir ödeme yükümlülüğü bulunmamakla birlikte, ücret ödeme günlerinde kesintilerin doğru yansıtılması ve bankaya iletilen net tutarların hatasız olması gerekmektedir. Özellikle yüksek çalışan sayısına sahip işletmelerde TES, bordro ve İK süreçlerinin daha disiplinli ve sistematik yönetilmesini zorunlu kılacaktır.

İK Profesyonelleri Açısından TES

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), insan kaynakları ekipleri için yalnızca yeni bir kesinti kalemi değil; aynı zamanda iletişim, takip ve koordinasyon gerektiren yeni bir sorumluluk alanı yaratmaktadır. Sistemin doğru anlaşılması ve uygulanması, büyük ölçüde İK ekiplerinin süreci nasıl yönettiğine bağlı olacaktır.

• Çalışanlara TES’in kapsamı, amacı ve net maaşa etkisinin doğru anlatılması
• Cayma hakkı bulunan sürelerin takibi ve başvuruların yönetilmesi
• Bordro süreçlerinin TES mevzuatına uygun şekilde yürütülmesi
• İşe giriş ve işten çıkışlarda TES yükümlülüklerinin kontrol edilmesi
• PDKS verileri ile bordro hesaplarının karşılaştırılması

TES’in bordroya etkisi, fazla mesai, devamsızlık ve eksik gün gibi unsurlarla doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle fiili çalışma sürelerinin doğru kaydedilmesi, TES kesintilerinin hatasız hesaplanması açısından kritik öneme sahiptir.

Bu noktada Patron PDKS verileri; fazla mesai, devamsızlık ve net ödemeye etki eden unsurların doğru hesaplanması açısından belirleyici rol oynar. Detaylı Puantaj ve Hesaplama altyapısı sayesinde İK ekipleri, bordro doğruluğunu destekleyen güvenilir ve izlenebilir çalışma verilerine tek merkezden ulaşabilir.

TES’in Ekonomiye Etkisi

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), yalnızca bireysel emeklilik gelirlerini artırmayı değil; aynı zamanda makroekonomik düzeyde de önemli etkiler yaratmayı hedeflemektedir. Sistemin temel amaçlarından biri, Türkiye’de uzun süredir düşük seyreden tasarruf oranlarını artırmak ve uzun vadeli fon birikimi oluşturmaktır.

• Ulusal tasarruf oranlarının artması
• Oluşan fon büyüklüklerinin iç piyasada değerlendirilmesi
• Uzun vadeli ve istikrarlı yatırım kaynaklarının oluşması
• Çalışanların emeklilik döneminde gelir güvencesinin artması

TES kapsamında biriken fonların, sermaye piyasaları ve uzun vadeli yatırımlar aracılığıyla ekonomiye kazandırılması hedeflenmektedir. Bu durum, özellikle altyapı projeleri ve üretim odaklı yatırımlar için daha sürdürülebilir finansman kaynakları yaratabilir.

Ayrıca çalışanların emeklilik dönemine yönelik güven duygusunun artması, uzun vadede tüketim ve tasarruf dengesini olumlu yönde etkileyebilir. TES’in etkin şekilde uygulanması hâlinde, hem bireysel refahın hem de ekonomik istikrarın güçlenmesi beklenmektedir.

Sık Sorulan Sorular

TES nedir ve kimleri kapsar?
TES, ücretli çalışanları kapsayan zorunlu bir tamamlayıcı emeklilik sistemidir. Amaç, çalışanların emeklilik döneminde mevcut sosyal güvenlik gelirlerine ek bir birikim oluşturmaktır. Sistem, aktif olarak ücret karşılığı çalışan kişileri hedeflemektedir.

TES kesintisi zorunlu mu?
Mevcut planlamaya göre TES kesintisi zorunlu olarak uygulanacaktır. Ancak çalışanlara belirli bir süre içerisinde cayma hakkı tanınması öngörülmektedir.

Ne kadar kesilecek?
TES kapsamında çalışanlardan brüt ücret üzerinden yüzde 3 oranında kesinti yapılması planlanmaktadır. Bu kesinti bordroda ayrı bir yasal kesinti kalemi olarak gösterilecektir.

TES devlet katkısı nasıl işliyor?
Devlet katkısı, çalışanın net maaşına eklenmez. Katkı tutarı, çalışan adına açılan TES fonuna yatırılır ve uzun vadeli birikimin artırılması amaçlanır.

TES ve BES aynı anda olabilir mi?
Evet, TES’e dahil olan bir çalışan aynı zamanda gönüllü olarak BES sözleşmesine de sahip olabilir. İki sistem birbirinden bağımsız şekilde yürütülür.

Emekli olan çalışan katkı yapar mı?
Ücretli çalışma sona ermişse TES kesintisi yapılmaz. Ancak emeklilik sonrası çalışmaya devam eden kişiler için kesinti gündeme gelebilir.

TES fonu kıdem tazminatını etkiler mi?
Şu an için TES’in kıdem tazminatı ile doğrudan bir bağlantısı bulunmamaktadır. Bu konuda yapılacak olası değişiklikler ayrıca düzenlenecektir.

TES ve OKS arasındaki temel fark nedir?
TES, OKS’e kıyasla daha uzun vadeli, daha sınırlı çıkış imkânı olan ve kalıcılığı artırmayı hedefleyen bir model olarak tasarlanmaktadır.

TES’e katılmak istemeyen çalışan ne yapmalı?
TES’e katılmak istemeyen çalışanlar, belirlenen cayma süresi içinde gerekli başvuruyu yaparak sistemden çıkış talebinde bulunmalıdır.